Sağlık Hukuku5 dk okuma süresi Emsal Niteliğinde İlam

Tıbbi Malpraktis Davalarında Aydınlatılmış Onam ve Komplikasyon Ayrımı Emsal Yargıtay Kararı

Mahkeme / DaireYargıtay 13. Hukuk Dairesi
Esas NumarasıE. 2016/23372
Karar NumarasıK. 2019/12469
Karar Tarihi12.12.2019
Dayanak Maddeler:6098 Sayılı TBK m. 502, 506 (Vekalet Sözleşmesi ve Özen Borcu)Hasta Hakları Yönetmeliği m. 15, 18, 24, 26Tababet ve Şuabatı San'atlarının Tarzı İcrasına Dair Kanun m. 70HMK m. 190, 266

1. Hukuki Uyuşmazlığın Özeti

Hekimin tıbbi müdahaleden önce hastayı olası riskler, komplikasyonlar ve alternatif tedaviler hakkında aydınlatması zorunludur. Zararın tıbbi literatürde komplikasyon olarak tanımlanması dahi hekimi sorumluluktan kurtarmaz; hekim komplikasyonu da aydınlatılmış onam kapsamında hastaya izah ettiğini ve komplikasyon yönetimini (özen borcunu) tıbbın gereklerine uygun yürüttüğünü ispatla yükümlüdür.

2. Yargıtay İlke Kararı & Hüküm Fıkrası

...Dava, vekalet sözleşmesinden kaynaklanan özen borcuna aykırılık ve tıbbi malpraktis iddiasına dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Hekim ile hasta arasındaki ilişki vekalet akdine dayanmakta olup, vekil müvekkiline karşı en hafif kusurundan dahi sorumludur. Tıbbi müdahalenin hukuka uygunluğunun temel şartı hastanın aydınlatılmış rızasının bulunmasıdır. Aydınlatma yükümlülüğü; hastanın durumunu, yapılacak işlemin mahiyetini, doğabilecek komplikasyonları ve alternatif tedavi yöntemlerini kapsar. Meydana gelen sonucun komplikasyon olması, tek başına hekimin sorumluluğunu bertaraf etmez. Aydınlatma yapılmamışsa rıza sakatlanır ve müdahale hukuka aykırı hale gelir. Ayrıca hekim, komplikasyon ortaya çıktıktan sonra gerekli özeni göstererek zamanında tanı koymak ve komplikasyonu yönetmek zorundadır. Mahkemece salt Adli Tıp Kurumu raporundaki "olay komplikasyondur" saptamasıyla yetinilip aydınlatılmış onamın usulüne uygun alınıp alınmadığı ve komplikasyon yönetiminde hekimin kusuru bulunup bulunmadığı değerlendirilmeden davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır...

3. Bilirkişi Raporlarında En Sık Yapılan 4 Hata

1Adli Tıp Kurumu veya heyet raporunda sadece "komplikasyon gelişmiştir" denilerek hekimin aydınlatma yükümlülüğünün denetlenmemesi.
2Hastanenin sunduğu matbu ve genel içerikli (hastanın el yazısı ve somut işlem risklerini içermeyen) onam formunun hukuken geçerli kabul edilmesi.
3Komplikasyon geliştikten sonra hekimin revizyon, sevk veya acil müdahale süreçlerindeki gecikmesinin (komplikasyon yönetimi ihmali) raporda irdelenmemesi.
4Epikriz, anestezi takip çizelgesi ve ameliyat notlarındaki saat ve veri çelişkilerinin bilirkişi tarafından karşılaştırılmaması.

4. İtiraz Layihası İçin Örnek Paragraf

Bilirkişi / Adli Tıp Kurumu raporunda meydana gelen zarar yalnızca 'komplikasyon' olarak değerlendirilmiş, aydınlatılmış onam ve komplikasyon yönetimi hususları tamamen denetim dışı bırakılmıştır. Yargıtay 13. Hukuk Dairesi'nin 2016/23372 E. ve 2019/12469 K. sayılı yerleşik içtihadı uyarınca; zararın komplikasyon olması hekimin aydınlatma yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Dosyadaki matbu form yasal anlamda geçerli bir aydınlatılmış onam teşkil etmediği gibi, hekim komplikasyonun zamanında teşhis ve tedavisinde özen borcuna aykırı davranmıştır. Bu nedenle rapora itiraz ediyor, üniversite öğretim üyelerinden oluşan yeni bir bilirkişi heyetinden rapor alınmasını talep ediyoruz.

Yapay Zekâ ile Dosya İnceleme

Elinizdeki UYAP dosyasını veya bilirkişi raporunu bu karara göre 10 saniyede denetleyin

LexAI Türkiye, dava dosyanızdaki bilirkişi raporlarını tarar, bu emsal kararlara ve HMK hükümlerine aykırı olan çelişkileri otomatik olarak tespit eder.

✓ Resmi Avukat Doğrulaması•Kredi kartı gerekmez•1 dava hakkı hediye

5. Sıkça Sorulan Sorular & Hukuki Değerlendirme

Tıbbi müdahale komplikasyon ise hekim ve hastane tazminattan tamamen kurtulur mu?

Hayır. Yargıtay içtihatlarına göre komplikasyon gelişmiş olsa dahi iki şart aranır: 1) Hasta bu komplikasyon ihtimali konusunda operasyondan önce usulüne uygun aydınlatılmış olmalıdır, 2) Komplikasyon ortaya çıktığında hekim bunu tıbbi standartlara uygun şekilde ve zamanında yönetmiş olmalıdır. Biri dahi eksikse sorumluluk doğar.

Hastanelerde imzalatılan matbu (standart) formlar aydınlatılmış onam sayılır mı?

Yargıtay ve Danıştay kararlarına göre, hastaya operasyonun hemen öncesinde alelacele imzalatılan, küçük puntolu, genel ifadeler içeren ve hastanın kendi el yazısıyla "anladım, onaylıyorum" yazmadığı matbu formlar aydınlatma borcunun ifası için yeterli sayılmamaktadır.

Diğer Emsal Kararlar ve İnceleme Rehberleri

Dahili Hukuk Ağı & Karar Destek Araçları

İlgili Hukuki Hesaplama Motorları & Emsal İçtihatlar

Dosyanız için gereken süreyi hesaplayın, bilirkişi itiraz dilekçesini oluşturun ve Yargıtay emsal kararlarını inceleyin.

Çalışma Alanında Dosya Tara